İŞ BANKASI 2016 FAALİYET RAPORU

31.12.2016 Tarihli Konsolide Finansal Rapor

Türkiye İş Bankası A.Ş.

II. Kredi Riskine İlişkin Açıklamalar

Kredi riski, işlemin karşı tarafının Banka ve konsolidasyon kapsamındaki şirketlerle yaptığı sözleşmenin gereklerine uymayarak, yükümlülüğünü kısmen ya da tamamen zamanında yerine

getirememesinden ya da getirmemesinden dolayı Grubun zarara uğrama ihtimali olarak tanımlanır.

Banka ve konsolidasyon kapsamındaki bankalar ve finansal kuruluşlar plasman çalışmalarını faaliyet gösterdikleri ülkelerin yasal düzenlemeleri ile tanımlanan kredi sınırlamalarına uygun

olarak yürütmektedir.

Ana Ortaklık Banka’nın yürürlükteki mevzuat tarafından tanımlanmış kredi riski sınırlamaları karşısındaki durumu Yönetim Kurulunca izlenir. Bu çerçevede, Risk Gruplarına ve Banka’nın da

yer aldığı Banka Risk Grubuna kullandırılan krediler, büyük krediler ve ortaklık paylarına ilişkin sınırlamalar, solo ve konsolide bazda hesaplanan özkaynak büyüklüğüne bağlı olarak belirlenmiş

bulunan sınırlara göre izlenmektedir.

Kredi müşterilerinin risk limitleri, yasal mevzuata uygun olmak koşuluyla, Şubeler, Bölge Müdürlükleri, Krediler Bölümleri, Kredilerden Sorumlu Genel Müdür Yardımcıları, Genel Müdür,

Kredi Komitesi ve Yönetim Kuruluna ait kredilendirme yetki limitleri çerçevesinde, kredi müşterilerinin finansal durumlarına ve kredi ihtiyaçlarına göre tahsis edilmekte, gerekli görülmesi

durumunda söz konusu limitler değiştirilebilmektedir. Borçlular lehine tahsis edilmiş tüm ticari nitelikli kredi limitleri bir yılı aşmayacak periyotlarla revize edilmektedir. Ayrıca, günlük olarak

yapılan işlemlere ilişkin risk limitleri ve dağılımları günlük olarak izlenmektedir. Buna ilave olarak, karşılaşılabilecek kredi riskini asgari düzeye indirebilmek amacıyla toplam plasmanın oransal

olarak önemli bir kısmını oluşturan borçlu ve borçlu grupları özel temerküz uygulaması kapsamında risk sınırlamasına tabi tutulmaktadır.

Kredi müşterilerinin coğrafi dağılımı, ülkemiz sınai ve ticari faaliyetlerinin yoğunlaşmasına paralel coğrafi dağılıma uygundur.

Kredi müşterilerinin sektörel dağılımı dönemsel olarak izlenmekte olup, sektörel anlamda bir risk yoğunlaşmasını önlemeye yönelik olarak sektörel risk limitleri oluşturulmuştur.

Kredi müşterilerinin kredi değerlilikleri düzenli aralıklarla izlenmekte, bu amaca yönelik olarak geliştirilmiş derecelendirme ve skorlama modelleri kullanılmakta, alınan hesap durumu

belgelerinin ilgili mevzuatta değinilen şekilde denetlenmiş olması sağlanmaktadır.

Ana Ortaklık Banka ve finansal kuruluşlarınca kredilerin teminata bağlanmasına özen gösterilmektedir. Kredilerin büyük bir bölümü gayrimenkul ve menkul rehni, ticari işletme rehni,

kambiyo senedi ve diğer likit kıymetlerin teminata alınması, banka teminat mektupları ve diğer kişi ve kuruluşların kefaletinin kabul edilmesi suretiyle teminatlandırılmıştır.

Tahsili gecikmiş ve değer kaybına uğramış krediler, 01.11.2006 tarih ve 26333 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Bankalarca Kredilerin ve Diğer Alacakların Niteliklerinin Belirlenmesi

ve Bunlar İçin Ayrılacak Karşılıklara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”te yer alan esaslar çerçevesinde sınıflandırılmaktadır. Bunlara ilişkin muhasebe uygulamaları ile karşılık

yöntemlerine ilişkin detaylı açıklamalara, Üçüncü Bölüm VIII

no.lu

dipnotta yer verilmiştir.

Kredi riski azaltımının etkileri dikkate alınmaksızın mahsup işlemleri sonrası maruz kalınan risklerin toplam tutarı ile farklı risk sınıfları ve türlerine göre ayrıştırılmış risklerin ilgili döneme

ilişkin ortalama tutarlarına aşağıda yer verilmiştir.

Kredi Riskine Esas Tutar

(1)

Cari DönemRisk Tutarı

Ortalama Risk Tutarı

(2)

Risk Sınıfları

Merkezi yönetimlerden veya merkez bankalarından şarta bağlı olan ve olmayan alacaklar

88.732.736

86.418.394

Bölgesel yönetimlerden veya yerel yönetimlerden şarta bağlı olan ve olmayan alacaklar

51.820

36.558

İdari birimlerden ve ticari olmayan girişimlerden şarta bağlı olan ve olmayan alacaklar

296.630

398.406

Çok taraflı kalkınma bankalarından şarta bağlı olan ve olmayan alacaklar

4.906

1.664

Uluslararası teşkilatlardan şarta bağlı olan ve olmayan alacaklar

Bankalar ve aracı kurumlardan şarta bağlı olan ve olmayan alacaklar

24.102.203

21.992.692

Şarta bağlı olan ve olmayan kurumsal alacaklar

172.494.145

153.280.737

Şarta bağlı olan ve olmayan perakende alacaklar

62.882.854

60.623.588

İkamet amaçlı gayrimenkul ipoteğiyle teminatlandırılan alacaklar

16.789.746

15.224.863

Ticari amaçlı gayrimenkul ipoteğiyle teminatlandırılan alacaklar

23.581.459

21.695.197

Tahsili gecikmiş alacaklar

1.259.379

314.845

Kurulca riski yüksek olarak belirlenen alacaklar

137.563

34.391

İpotek teminatlı menkul kıymetler

Bankalar ve aracı kurumlardan olan kısa vadeli alacaklar ile kısa vadeli kurumsal alacaklar

Kolektif yatırım kuruluşu niteliğindeki yatırımlar

360.177

395.805

Hisse senedi yatırımları

6.185.453

4.314.922

Diğer alacaklar

16.315.329

15.867.778

(1)

Krediye dönüşüm ve kredi riski azaltımı sonrası risk tutarlarına yer verilmiştir.

(2)

Ortalama risk tutarı, cari dönemde üçer aylık olarak hazırlanan raporlardaki risk tutarlarının aritmetik ortalaması alınarak tespit edilmiştir.

Vadeli işlem sözleşmeleri üzerinde karşı taraflar bazında belirli risk kontrol limitleri bulunmakta olup, türev araçlar için üstlenilen kredi riski piyasa hareketlerinden kaynaklanan diğer

potansiyel risklerle birlikte değerlendirilmektedir.

Müşteri gereksinimlerinin düzeyi ve yurt içi türev işlemler piyasalarındaki olgunlaşma, türev işlemlere gerek riski azaltma, gerekse ticari amaçlı olarak başvurulmasına yol açmaktadır.

Önemli hacme sahip olan türev işlemler gereksinim halinde likide edilebilecekleri göz ardı edilmeyecek biçimde izlenmektedir.

Tazmin edilen gayrinakdi krediler, vadesi geldiği halde ödenmeyen kredilerle aynı risk ağırlığına tabi tutulmaktadır.

Ana Ortaklık Banka tarafından uygulanmakta olan derecelendirme ve skorlama sistemleri detaylı firma ve kredi analizi içermekte ve kredi değerlilikleri açısından bir kısıtlama olmaksızın

bütün firma ve kredilerin derecelendirilmesine olanak sağlamaktadır. Yenilenen ve yeniden itfa planına bağlanan krediler ve firmalar da bu sistem kapsamında derecelendirilmektedir.

İhtisas kredileri karşı tarafın kredi değerliliği ile birlikte öncelikli olarak üstlenilen projenin veya finansmanı yapılan varlığın yaratacağı nakit akımlarının fizibilite ve risklilik analizini temel alan

özel bir derecelendirme sistemi kullanılarak değerlendirilmektedir.

219

İş Bankası

Faaliyet Raporu 2016

Sunuş

Faaliyetler

Kurumsal Yönetim

Finansal Bilgiler ve Risk Yönetimi