116 / 300
Finansal Bilgiler ve Risk Yönetimi
Türkiye İş Bankası A.Ş.
31.12.2016 Tarihli Konsolide Olmayan Finansal Rapor
XVIII. Vergi Uygulamalarına İlişkin Açıklamalar
1. Kurumlar Vergisi
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 32. maddesi uyarınca, kurumlar vergisinin hesaplanmasında %20 oranı dikkate alınmaktadır. İlgili kanun gereği üçer aylık dönemler itibarıyla Gelir
Vergisi Kanunu’nda belirtilen esaslara göre ve kurumlar vergisi oranında geçici vergi hesaplanmakta ve ödenmektedir. Söz konusu geçici vergi ödemeleri cari vergilendirme döneminin
kurumlar vergisine mahsup edilmektedir. Cari vergilendirme döneminin kurumlar vergisinden mahsup edilmek üzere, 2016 yılına ilişkin 4. geçici vergi, 2017 yılı Şubat ayında ödenecektir.
Vergi gideri, cari vergi ve ertelenmiş vergi giderinin toplamından oluşur. Cari döneme ilişkin vergi yükümlülüğü, dönem kârının vergiye tabi olan kısmı üzerinden hesaplanır. Vergiye tabi kâr,
diğer dönemlerde vergilendirilebilen veya indirilebilen gelir veya gider kalemleri ile vergilendirilemeyen veya indirilemeyen kalemleri hariç tuttuğundan, gelir tablosunda belirtilen kârdan
farklılık gösterir. Ödenecek cari vergi tutarları peşin ödenen vergi tutarlarıyla netleştirilerek finansal tablolarda gösterilmektedir.
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu hükümleri çerçevesinde, asgari 2 tam yıl süreyle aktifte tutulan iştirak hisseleri ile taşınmazların satışından doğan kazançların %75’i, Kanun’da
öngörüldüğü şekilde sermayeye eklenmeleri veya 5 yıl süreyle pasifte özel bir fon hesabında tutulmaları şartıyla, vergiden müstesna tutulmaktadır.
2. Ertelenmiş Vergi
Ertelenen vergi varlığı veya yükümlülüğü, varlıkların ve yükümlülüklerin finansal tablolarda gösterilen tutarları ile yasal vergi matrahı hesabında dikkate alınan tutarlar arasında ortaya çıkan
geçici farklılıkların bilanço yöntemine göre vergi etkilerinin yasalaşmış vergi oranları dikkate alınarak hesaplanmasıyla belirlenmektedir. Ertelenen vergi yükümlülükleri vergilendirilebilir
geçici farkların tümü için hesaplanırken, indirilebilir geçici farklardan oluşan ertelenen vergi varlıkları, gelecekte vergiye tabi kâr elde etmek suretiyle söz konusu farklardan yararlanmanın
kuvvetle muhtemel olması şartıyla hesaplanmaktadır. Bankaca ileride doğması muhtemel riskler için ayrılan serbest karşılıklar vergi matrahına dahil edilmekte, ertelenmiş vergi
hesaplamasına ise konu edilmemektedir. Şerefiye veya işletme birleşmeleri dışında varlık veya yükümlülüklerin ilk defa finansal tablolara alınmasından dolayı oluşan ve hem ticari hem de
mali kâr veya zararı etkilemeyen geçici zamanlama farkları için ertelenen vergi yükümlülüğü veya varlığı hesaplanmamaktadır.
Ertelenen vergi varlığının kayıtlı değeri, her bir bilanço tarihi itibarıyla gözden geçirilir. Ertelenen vergi varlığının bir kısmının veya tamamının sağlayacağı faydanın elde edilmesine imkan
verecek düzeyde mali kâr elde etmenin muhtemel olmadığı ölçüde, ertelenen vergi varlığının kayıtlı değeri azaltılır.
Ertelenmiş vergi, varlıkların oluştuğu veya yükümlülüklerin yerine getirildiği dönemde geçerli olan vergi oranları üzerinden hesaplanır ve gelir tablosuna gider veya gelir olarak kaydedilir.
Bununla birlikte, ertelenen vergi, aynı veya farklı bir dönemde doğrudan özkaynak ile ilişkilendirilen varlıklarla ilgili ise doğrudan özkaynak hesaplarında muhasebeleştirilir.
Ertelenmiş vergi varlığı ve yükümlülüğü finansal tablolarda netleştirilmek suretiyle gösterilmektedir.
3. Yurt Dışı Şubelerin Faaliyette Bulundukları Ülkelerdeki Vergi Uygulamaları
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC)
KKTC vergi mevzuatı gereğince kurum kazançları ayrı ayrı olmak üzere %10 oranında kurumlar vergisi ve %15 oranında gelir vergisine tabidir. Kurumların vergi matrahları, KKTC mevzuatı
çerçevesinde indirimi mümkün olmayan giderlerin ticari kazanca ilavesi, istisna ve indirimlerin ise düşülmesi suretiyle tespit edilmektedir. Gelir vergisi Haziran ayında, kurumlar vergisi ise
Mayıs ve Ekim aylarında olmak üzere iki taksit halinde ödenmektedir. Öte yandan, kurumların KKTC’deki faiz vb. gelirleri üzerinden stopaj ödemesi gerçekleştirilmektedir.
İngiltere
İngiltere’de kurum kazançları %20 oranında kurumlar vergisine tabidir. Söz konusu oran, kurumların ticari kazancına vergi yasaları gereğince indirimi kabul edilmeyen giderlerin ilave
edilmesi ile istisna ve indirimlerin uygulanması neticesinde bulunacak vergi matrahına uygulanmaktadır. Diğer yandan, ilgili yıla ait vergi matrahı, ilgili ülke mevzuatı uyarınca hesaplanan
belirli bir rakam üzerinde kalır ise kurumlar vergisi ilgili yılın Temmuz, Ekim ve takip eden yılın Ocak ve Nisan aylarında geçici vergi olarak 4 taksit halinde ödenmekte, söz konusu geçici
vergiler, ilgili yılı izleyen ikinci yılın Ocak ayı sonuna kadar kesinleşen kurumlar vergisine mahsup edilmektedir. Diğer taraftan, vergi matrahı bahsedilen hesaplama sonucunda belirlenen
rakamın altında kalır ise kurumlar vergisi kârın elde edildiği yılı izleyen yılın Eylül ayı sonuna kadar ödenmektedir.
Bahreyn
Bahreyn’de faaliyet gösteren bankalar bu ülke mevzuatına göre vergiye tabi değildir.
Irak Cumhuriyeti (Irak)
Irak’ta kurumlar vergisi oranı %15 olup, merkezi hükümete bağlı şehirlerde en geç izleyen yılın Haziran ayı sonuna, Kuzey Irak yönetimine bağlı şehirlerde ise en geç izleyen yılın Nisan ayına
kadar finansal tabloların ilgili vergi dairesine sunulması ve tahakkuk ettirilecek verginin ödenmesi gerekmektedir. Diğer yandan Kuzey Irak Bölgesel Yönetimi vergi idareleri, belirtilen oran
dışında maktu vergi tahakkuk ettirebilmektedir.
Kosova
Kosova mevzuatına göre kurum kazançları %10 oranında gelir vergisine tabidir. Söz konusu oran, kurumların ticari kazancına vergi yasaları gereğince indirimi kabul edilmeyen giderlerin
ilave edilmesi ile istisna ve indirimlerin yapılması neticesinde bulunacak vergi matrahına uygulanmaktadır. Vergi, içinde bulunulan yılın Nisan, Temmuz, Ekim ve izleyen yılın Ocak ayının
15’ine kadar 4 taksit halinde peşin olarak ödenmektedir. Peşin ödenen vergilerin kesinleşen kurumlar vergisinden düşük olması halinde aradaki fark izleyen yılın Mart ayı sonuna kadar
ödenmekte, fazla olması halinde ise ilgili fark, kurumun talep etmesi durumunda vergi dairesi tarafından yapılan inceleme sonrasında kuruma iade edilmektedir.
114
İş Bankası
Faaliyet Raporu 2016