208 / 300
Finansal Bilgiler ve Risk Yönetimi
Türkiye İş Bankası A.Ş.
31.12.2016 Tarihli Konsolide Finansal Rapor
IX. Finansal Araçların Netleştirilmesine İlişkin Açıklamalar
Finansal varlıklar ve yükümlülükler, yasal olarak netleştirme hakkının var olması, net olarak ödenmesi veya tahsilinin mümkün olması ya da varlığın elde edilmesi ile yükümlülüğün yerine
getirilmesinin eş zamanlı olarak gerçekleşebilmesi halinde, bilançoda net değerleri ile gösterilir.
X. Satış ve Geri Alış Anlaşmaları ve Menkul Değerlerin Ödünç Verilmesi İşlemlerine İlişkin Açıklamalar
Repoya konu olan menkul kıymetler Grup portföyünde tutuluş amaçlarına göre “Gerçeğe Uygun Değer Farkı Kâr/Zarara Yansıtılan Finansal Varlıklar”, “Satılmaya Hazır Finansal Varlıklar”
veya “Vadeye Kadar Elde Tutulacak Yatırımlar” portföylerinde sınıflandırılmakta ve ait oldukları portföyün esaslarına göre değerlemeye tabi tutulmaktadırlar.
Repo sözleşmeleri karşılığında elde edilen fonlar pasifte “Repo İşlemlerinden Sağlanan Fonlar” hesaplarında izlenmekte, repo anlaşmaları ile belirlenen satım ve geri alım fiyatları arasındaki
farkın döneme isabet eden kısmı için iç verim yöntemine göre gider reeskontu hesaplanmaktadır.
Ters repo işlemleri, “Ters Repo İşlemlerinden Alacaklar” hesabında muhasebeleştirilmektedir. Ters repo anlaşmaları ile belirlenen alım ve geri satım fiyatları arasındaki farkın döneme isabet
eden kısmı için iç verim yöntemine göre gelir reeskontu hesaplanmaktadır.
XI. Satış Amaçlı Elde Tutulan ve Durdurulan Faaliyetlere İlişkin Duran Varlıklar ile Bu Varlıklara İlişkin Borçlar Hakkında Açıklamalar
Satış amaçlı elde tutulan varlık olarak sınıflandırılma kriterlerini sağlayan varlıklar, defter değerleri ile satış için katlanılacak maliyetler düşülmüş gerçeğe uygun değerlerinden düşük olanı
ile ölçülür ve bu varlıklar bilançoda ayrı olarak sunulur. Bir varlığın satış amaçlı elde tutulan varlık olarak sınıflandırılabilmesi için ilgili varlığın (veya elden çıkarılacak varlık grubunun) bu tür
varlıkların (veya elden çıkarılacak varlık grubunun) satışında sıkça rastlanan ve alışılmış koşullar çerçevesinde derhal satılabilecek durumda olması ve satış olasılığının yüksek olması gerekir.
Satış olasılığının yüksek olması için uygun bir yönetim kademesi tarafından, varlığın (veya elden çıkarılacak varlık grubunun) satışına ilişkin bir plan yapılmış ve alıcıların tespiti ile planın
tamamlanmasına yönelik aktif bir program başlatılmış olmalıdır. Ayrıca, varlık (veya elden çıkarılacak varlık grubu) gerçeğe uygun değeriyle uyumlu bir fiyat ile aktif olarak pazarlanıyor
olmalıdır. Çeşitli olay veya koşullar satış işleminin tamamlanma süresini bir yıldan fazlaya uzatabilir. Söz konusu gecikmenin işletmenin kontrolü dışındaki olaylar veya koşullar nedeniyle
gerçekleşmiş ve işletmenin ilgili varlığın (veya elden çıkarılacak varlık grubunun) satışına yönelik satış planının devam etmekte olduğuna dair yeterli kanıt bulunması durumunda bahse konu
varlıklar satış amaçlı elde tutulan varlık olarak sınıflandırılmaya devam edilir.
Durdurulan bir faaliyet, Banka’nın elden çıkarılan veya satış amacıyla elde tutulan olarak sınıflandırılan bir bölümüdür. Durdurulan faaliyetlere ilişkin sonuçlar gelir tablosunda ayrı olarak
sunulur. Ana Ortaklık Banka’nın ve konsolide edilen kuruluşlarının durdurulan faaliyeti bulunmamaktadır.
XII. Şerefiye ve Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklara İlişkin Açıklamalar
Grubun maddi olmayan duran varlıkları konsolidasyon şerefiyesi, yazılım programları ve haklardan oluşmaktadır.
Bağlı ortaklık alımı sonucu ortaya çıkmış olan şerefiye, satın alım bedelinin, bağlı ortaklığın satın alınma tarihindeki kayıtlı tanımlanabilir varlıklarının, yükümlülüklerinin ve şarta bağlı
borçlarının gerçeğe uygun değerinin üzerindeki kısmını temsil eder. Şerefiye maliyet değeri ile bir varlık olarak kayda alınır ve daha sonra maliyetten birikmiş değer düşüklükleri çıkartılarak
hesaplanır. Değer düşüklüğü testinde şerefiye, Grubun birleşmenin sinerjilerinden yararlanacak olan her bir nakit üreten birimine tahsis edilir. Şerefiyenin tahsis edilmiş olduğu nakit üreten
birimlerde değer düşüklüğünün olup olmadığını kontrol etmek amacıyla her yıl, ya da değer düşüklüğü belirtileri olduğu durumlarda daha sıklıkta değer düşüklüğü testi uygulanır. Nakit
üreten birimin geri kazanılabilir tutarının defter değerinden az olduğu durumlarda, değer düşüklüğü ilk olarak nakit üreten birime tahsis edilen şerefiyenin defter değerini daha sonra da
bir oran dahilinde diğer varlıkların defter değerini azaltmada kullanılır. Şerefiye için ayrılmış değer düşüş karşılığı sonraki dönemlerde ters çevrilmez. Bir bağlı ortaklığın elden çıkarılması
durumunda ilgili şerefiye tutarı, elden çıkarmaya ilişkin olarak hesaplanan kâr/zarara dahil edilir. Grubun bağlı ortaklıklarına yapmış olduğu yatırımlardan dolayı ortaya çıkan pozitif şerefiye,
konsolide bilançonun aktifinde “Maddi Olmayan Duran Varlıklar” kalemi içinde gösterilmiştir. Konsolidasyon şerefiyesine ilişkin açıklamalara Üçüncü Bölüm III.1.a
no.ludipnotta yer verilmiştir.
Diğer maddi olmayan duran varlıklar ise alımmaliyet değerlerinden birikmiş itfa ve tükenme payları ile kalıcı değer düşüş karşılıkları ayrılmış olarak finansal tablolarda gösterilir. Değer
düşüklüğüne dair bir belirtinin mevcudiyeti halinde, ilgili maddi olmayan duran varlığın geri kazanılabilir tutarı TMS 36 “Varlıklarda Değer Düşüklüğü” çerçevesinde tahmin edilir ve geri
kazanılabilir tutarın defter değerinin altında olması durumunda değer düşüklüğü karşılığı ayrılır. Söz konusu varlıklar doğrusal amortisman yöntemine göre beklenen faydalı ömürleri dikkate
alınarak amortismana tabi tutulmaktadır. Amortisman yöntemi ve dönemi her yılın sonunda periyodik olarak gözden geçirilmektedir.
XIII. Maddi Duran Varlıklara İlişkin Açıklamalar
01.01.2005 tarihinden önce satın alınan maddi duran varlıklar 31.12.2004 tarihi itibarıyla enflasyonun etkilerine göre düzeltilmiş maliyet değerlerinden, izleyen dönemlerde satın alınanlar
ise satın alımmaliyet değerlerinden birikmiş amortisman ve kalıcı değer düşüş karşılıkları ayrılarak finansal tablolara yansıtılmakta iken önceki dönemde yapılan muhasebe politikası
değişikliği ile, maddi duran varlıklar altında izlenen Banka ve Grup şirketlerinin kullanımındaki gayrimenkullerin değerlemesinde muhasebe politikasında değişikliğe gidilerek, TMS 16
“Maddi Duran Varlıklar” çerçevesinde maliyet modelinden yeniden değerleme modeline geçilmiştir. Lisanslı değerleme şirketleri tarafından hazırlanan ekspertiz raporlarındaki gayrimenkul
değerleri ile ilgili gayrimenkullerin net defter değeri arasındaki olumlu fark özkaynak hesaplarında takip edilmektedir.
Değer düşüklüğüne dair bir belirtinin mevcudiyeti halinde, ilgili maddi duran varlığın geri kazanılabilir tutarı TMS 36 “Varlıklarda Değer Düşüklüğü” çerçevesinde tahmin edilir ve geri
kazanılabilir tutarın defter değerinin altında olması durumunda değer düşüklüğü karşılığı ayrılır.
Kiralama veya idari amaçlı ya da halihazırda belirlenmemiş olan diğer amaçlar doğrultusunda inşa edilme aşamasındaki varlıklar, kullanıma hazır olduklarında amortismana tabi tutulurlar.
Arazi ve yapılmakta olan yatırımlar dışındaki maddi duran varlıkların maliyet tutarları, beklenen faydalı ömürlerine göre doğrusal amortisman yöntemi kullanılarak amortismana tabi tutulur.
Beklenen faydalı ömür, kalıntı değer ve amortisman yöntemi, tahminlerde ortaya çıkan değişikliklerin olası etkileri için her yıl gözden geçirilir ve tahminlerde bir değişiklik varsa ileriye dönük
olarak muhasebeleştirilir.
Finansal kiralama ile alınan varlıklar, beklenen faydalı ömrü ile kiralama süresinden kısa olanı üzerinden belirlenen süre boyunca amortismana tabi tutulur.
Faaliyet kiralaması geliştirme maliyetleri faydalanma süresi dikkate alınarak eşit tutarlarla itfa edilir. Ancak her durumda faydalanma süresi kiralama süresini geçemez. Kira süresinin belli
olmaması veya 5 yıldan uzun olması durumunda itfa süresi 5 yıl olarak kabul edilir.
Maddi duran varlıkların elden çıkartılması ya da bir maddi duran varlığın hizmetten alınması sonucu oluşan satış hasılatı ile varlığın defter değeri arasındaki fark gelir tablosuna dahil edilir.
Maddi duran varlıklara yapılan normal bakım ve onarım harcamaları gider olarak muhasebeleştirilmektedir.
Maddi duran varlıklar üzerinde rehin, ipotek ve benzeri herhangi bir takyidat bulunmamaktadır.
206
İş Bankası
Faaliyet Raporu 2016