110 / 300
Finansal Bilgiler ve Risk Yönetimi
Türkiye İş Bankası A.Ş.
31.12.2016 Tarihli Konsolide Olmayan Finansal Rapor
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: MUHASEBE POLİTİKALARINA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR
I. Sunum Esaslarına İlişkin Açıklamalar
Bu raporda yer alan konsolide olmayan finansal tablolar ile bunlara ilişkin açıklama ve dipnotlar, Bankaların Muhasebe Uygulamalarına ve Belgelerin Saklanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmelik ve BDDK tarafından bankaların muhasebe ve finansal raporlama esaslarına ilişkin yayımlanan diğer yönetmelik, tebliğ, açıklama ve genelgeleri ve bunlar ile
düzenlenmeyen konularda Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yayımlanan Türkiye Muhasebe Standartları hükümlerine (bundan sonra hep birlikte “BDDK
Muhasebe ve Finansal Raporlama Mevzuatı” olarak anılacaktır) uygun olarak hazırlanmıştır.
İzlenen muhasebe politikaları ile finansal tabloların hazırlanmasında kullanılan değerleme esasları aşağıda detaylı olarak sunulmuştur.
II. Finansal Araçların Kullanım Stratejisi ve Yabancı Para Cinsinden İşlemlere İlişkin Açıklamalar
1. Banka’nın Finansal Araçlara İlişkin Stratejileri
Banka’nın temel faaliyet alanları özel, bireysel, ticari ve kurumsal bankacılık, para piyasaları ve menkul kıymet piyasası işlemleri ile uluslararası bankacılık hizmetlerine yönelik faaliyetleri
kapsamaktadır.
Bankacılık sisteminin genel pasif yapısına paralel olarak Banka bilançosunun pasifi ağırlıklı olarak kısa vadeli mevduat ile orta ve uzun vadeli diğer kaynaklardan oluşmaktadır. Bu durumun
yaratabileceği likidite riski ise mevduatın sürekliliğinin yanı sıra yaygın muhabir ağı, piyasa yapıcılığı (Banka piyasa yapıcısı bankalar arasındadır) ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın
(TCMB) likidite imkanlarının kullanımı sayesinde rahatlıkla kontrol altında tutulabilmekte, Banka ve sistem likiditesi bu bakımdan sürekli olarak izlenmektedir. Diğer taraftan, döviz cinsi
bazında oluşan likidite ihtiyaçları para piyasaları ve para swapları vasıtasıyla giderilmektedir.
Toplanan kaynaklar büyük oranda sabit faizli olup, sektör gelişmeleri yakından izlenerek alternatif yatırım araçlarının getirilerine göre hem sabit hem de değişken faizli plasmanlar
yapılmaktadır.
Plasman çalışmalarında emniyet ilkesi ön planda tutulmakta, plasmanlar vade yapısı da dikkate alınarak yüksek getirili ve düşük riskli varlıklara yöneltilmektedir. Bunun gereği olarak uzun
vadeli plasmanlarda genel olarak yüksek getiriyi amaçlayan fiyatlama politikası uygulanmakta ve faiz dışı gelir yaratma imkanlarının azami ölçüde kullanılmasına dikkat edilmektedir. Banka,
kredilere ilişkin stratejisini, uluslararası ve ulusal ekonomik verileri ve beklentileri, piyasa koşullarını, mevcut ve potansiyel kredi müşterilerinin beklentilerini ve eğilimlerini, faiz-likidite-kur-
kredi vb. riskleri göz önüne alarak belirlemektedir. Ayrıca, Banka bilanço yönetiminde de bu strateji paralelinde ve yasal limitler dahilinde hareket etmektedir.
Bilanço büyüklüklerine ilişkin temel hedefler bütçeleme çalışmaları sonrasında oluşturulan uzun vadeli planlarla ortaya konulmakta, para ve sermaye piyasalarındaki kısa vadeli kur, faiz ve
fiyat hareketleri karşısında söz konusu planlar ve piyasa koşullarının seyrine göre pozisyon alınmaktadır.
Piyasalardaki kur, faiz ve fiyat hareketleri anlık olarak takip edilmekte, pozisyon alınırken yasal sınırların yanında Banka’nın kendine özgü işlem ve kontrol limitleri de etkin şekilde izlenmekte,
limit aşımlarına sebebiyet verilmemektedir.
Banka’nın aktif-pasif yönetimi, özkaynak imkanları dahilinde likidite riski, faiz oranı riski, kur riski ve kredi riskini belli sınırlar içinde tutmak ve kârlılığı maksimize etmek amacıyla Aktif-Pasif
Komitesi tarafından Yönetim Kurulu’nca belirlenen risk limitleri dahilinde yürütülmektedir.
2. Yabancı Para İşlemlerle İlgili Açıklamalar
Bilançoda yer alan yabancı para parasal varlık ve yükümlülükler bilanço tarihinde geçerli olan kurlar kullanılarak TL’ye çevrilmiştir. Gerçeğe uygun değerden ölçülen yabancı para birimindeki
parasal olmayan kalemler gerçeğe uygun değerin belirlendiği tarihteki döviz kurları kullanılarak çevrilir. Parasal kalemlerin çevrimden veya tahsil ve tediyelerinden kaynaklanan kur farkları
gelir tablosunda yer almaktadır.
Yurt dışında kurulu ortaklıklardaki net yatırımlar “TMS 21-Kur Değişiminin Etkileri” uyarınca parasal olmayan kalem olarak değerlendirilip tarihi maliyet cinsinden ölçülerek işlem tarihindeki
döviz kurları ile Türk Parasına dönüştürülmekte ve yine 31.12.2004 tarihinden önce oluşan maliyetler için “TMS 29-Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama” gereğince, işlem
tarihi ile enflasyon muhasebesinin en son uygulandığı 31.12.2004 tarihleri arasında geçerli enflasyon endeksleri kullanılarak endekslenmiş değeri hesaplanıp varsa kalıcı değer düşüş
karşılıkları ayrılarak muhasebeleştirilmektedir.
Banka’nın yurt dışında kurulu şubelerinin finansal tabloları faaliyette bulundukları temel ekonomik çevrede geçerli olan para birimi ile düzenlenmekte, Banka’nın geçerli para birimi olan ve
finansal tablolar için sunum birimi olarak kullanılan TL cinsinden ifade edilmektedir. Yurt dışında kurulu şubelerin varlık ve yükümlülüklerinin TL’ye çevrilmesinde Banka’nın dönem sonu
kapanış kurları, gelir ve giderlerin çevrilmesinde ise işlem tarihindeki kurlar dikkate alınmaktadır. TL’ye dönüştürme işlemlerinden doğan tüm kur farkları özkaynaklar altında “Diğer Kâr
Yedekleri” hesabında izlenmektedir.
III. İştirak ve Bağlı Ortaklıklara İlişkin Açıklamalar
Bağlı ortaklıklar ve iştirakler, sırasıyla, “TMS 27-Bireysel Finansal Tablolar” ve “TMS 28- İştiraklerdeki ve İş Ortaklıklarındaki Yatırımlar” çerçevesinde muhasebeleştirilmektedir. Bağlı
ortaklıklar ve iştirakler; hisse senetleri aktif bir piyasada (borsada) işlem gören yatırımlar ve hisse senetleri aktif bir piyasada (borsada) işlem görmeyen yatırımlar olarak kategorize
edilmektedir. Hisse senetleri aktif bir piyasada (borsada) işlem gören yatırımlar söz konusu piyasadaki (borsadaki) kayıtlı fiyatları dikkate alınarak gerçeğe uygun değerleri ile finansal
tablolara yansıtılmaktadır. Hisse senetleri aktif bir piyasada (borsada) işlem görmeyen yatırımlar ise elde etme maliyetleri üzerinden izlenmekte, varsa değer azalış karşılıkları düşüldükten
sonra maliyet bedelleri ile finansal tablolarda gösterilmektedir.
108
İş Bankası
Faaliyet Raporu 2016