136 / 300
Finansal Bilgiler ve Risk Yönetimi
Türkiye İş Bankası A.Ş.
31.12.2016 Tarihli Konsolide Olmayan Finansal Rapor
IV. Faiz Oranı Riskine İlişkin Açıklamalar
Faiz oranı riski, faiz oranlarında meydana gelen dalgalanmaların, Banka’nın faize duyarlı varlık, yükümlülük ve bilanço dışı işlemleri üzerinde meydana getirebileceği değer düşüşü olarak
tanımlanmaktadır. Bankacılık hesaplarından kaynaklanan faiz riskinin ölçümünde standart faiz şoklarının Banka’nın bilanço içi ve dışı faize duyarlı hesaplarının ekonomik değerleri üzerindeki
etkisini dikkate alan bir yaklaşım kullanılırken, alım-satım hesaplarında izlenen faize duyarlı finansal enstrümanlara ilişkin faiz riski ise piyasa riski kapsamında değerlendirilmektedir.
Faiz oranı riskinin Banka’nın varlık ve yükümlülükleri üzerindeki olası etkileri, piyasa gelişmeleri, genel ekonomik durum ve beklentiler paralelinde Aktif-Pasif Komitesi’nde ele alınmakta,
gerektiğinde riskin azaltılmasına yönelik önlemlere başvurulmaktadır.
Banka’nın piyasa riskine maruz varlık ve yükümlülükleri dışında kalan bilanço içi ve dışı faize duyarlı hesapları, Yönetim Kurulu tarafından aktif–pasif yönetimi riski politikası çerçevesinde
belirlenmiş bulunan yapısal faiz oranı riskinin özkaynağa oranı üzerindeki limitler ile izlenmekte ve kontrol edilmektedir. Ayrıca söz konusu riskin yönetilmesinde ortalama vade açıklarının
seyri ile tarihsel veriler ve beklentiler doğrultusunda oluşturulan senaryo analizlerinden de yararlanılmaktadır.
Faiz oranı duyarlılığı:
Bu bölümde Banka’nın gerek alım-satım hesapları gerekse bankacılık hesaplarında izlenen tüm varlık ve yükümlülüklerinin faiz oranlarındaki olası değişim karşısındaki duyarlılığı bütüncül bir
yaklaşımla analize konu edilmiştir. Söz konusu analiz yıl sonu itibarıyla gerçekleşen vade yapısı ve bakiyelerin tüm yıl boyunca aynı kaldığı varsayımı altında YP ve TP faiz oranlarında yaşanan
birer puanlık değişimlerin 1 yıllık süre zarfında Banka’nın gelir hesapları ile özkaynaklarını nasıl etkilediğini göstermektedir.
Banka’nın faiz oranı duyarlılığının hesaplanması sırasında, piyasa değeri ile değerlenen aktif ve pasif kalemlerin kâr/zararı; faiz oranlarının değişmemesi halinde portföyün bir sene sonraki
muhtemel piyasa değeri ile faiz şoku sonrasında hesaplanan portföyün bir sene sonraki değeri arasındaki farka, ilgili portföyün faiz şoku sonrasında oluşan piyasa faiz oranlarından
yenilenmesi veya yeniden fiyatlanması nedeniyle 1 senelik süre zarfında ilave olarak elde edilecek/mahrum kalınacak faiz gelirinin eklenmesi/düşülmesi suretiyle belirlenmektedir.
Diğer taraftan, cari piyasa fiyatı ile değerlenmeyen varlık ve yükümlülüklere ilişkin kâr/zarar hesaplaması yapılırken, sabit faizli varlık ve yükümlülüklerin vadelerinin sonunda, değişken faizli
varlık ve yükümlülüklerin ise yeniden fiyatlama dönemleri sonunda, faiz şoku sonrasında oluşan piyasa faiz oranlarından yenileneceği varsayılmıştır.
Bu kapsamda, raporlama tarihinde TP ve YP faiz oranlarında 100 baz puan artma/azalma olması ve diğer tüm değişkenlerin sabit tutulması durumunda Banka’nın bir yıl sonraki kârında ve
özkaynağında meydana gelecek değişime aşağıda yer verilmiştir.
Faiz Oranındaki Değişim
(*)
Kâr/Zarar Üzerindeki Etki
(**)
Özkaynak Üzerindeki Etki
(***)
TP
YP
(****)
Cari Dönem
Önceki Dönem
Cari Dönem
Önceki Dönem
100 baz puan artış
100 baz puan artış
68.023
-105.340
-694.940
-693.101
100 baz puan azalış
100 baz puan azalış
-83.395
128.356
763.838
760.826
(*)
Faiz oranlarındaki değişimin enflasyon beklentisine de yansıdığı varsayılarak hesaplanmıştır. Yukarıda belirtilen kâr/zarar ve özkaynak üzerindeki etkiler vergi etkisi düşülmeden önceki değerleri ile ifade
edilmiştir.
(**)
Kâr/Zarar üzerindeki etki önemli ölçüde Banka’nın sabit faizli yükümlülüklerinin ortalama vadesinin sabit faizli varlıklarının ortalama vadesinden kısa olmasından kaynaklanmaktadır.
(***)
Özkaynak üzerindeki etki Banka’nın Satılmaya Hazır Finansal Varlıklar kaleminde izlenmekte olan menkul kıymetlerinin gerçeğe uygun değerindeki değişimden kaynaklanmaktadır.
(****)
Her iki dönemde de Libor oranlarının düşük seviyelerde seyretmesi nedeniyle, bazı vade dilimlerinde YP faiz oranlarına uygulanan negatif yönlü şok belirtilen oranların altında kalmıştır.
134
İş Bankası
Faaliyet Raporu 2016