243 / 300
31.12.2016 Tarihli Konsolide Finansal Rapor
Türkiye İş Bankası A.Ş.
Banka ve konsolidasyona dahil edilen şirketlerin maddi duran varlıklar altında gerçeğe uygun değerleri üzerinden kaydettiği gayrimenkuller 3. seviyede, yatırım amaçlı gayrimenkulleri ise 2.
ve 3. seviyede sınıflanmaktadır.
X. Başkaları Nam ve Hesabına Yapılan İşlemler, İnanca Dayalı İşlemlere İlişkin Açıklamalar
Grup, müşterilerinin nam ve hesabına alım, satım, saklama, fon yönetimi hizmetleri vermektedir. Grup bünyesinde inanca dayalı işlem bulunmamaktadır.
XI. Risk Yönetimine İlişkin Açıklamalar
23.10.2015 tarih ve 29511 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Bankalarca Risk Yönetimine İlişkin Kamuya Yapılacak Açıklamalar Hakkında Tebliğ” uyarınca hazırlanan açıklamalar aşağıda yer
almakta olup, sermaye yeterliliği hesaplamasında Banka tarafından standart yaklaşım kullanıldığından, İDD (İçsel Derecelendirmeye Dayalı) yaklaşımı kapsamındaki diğer açıklamalara yer
verilmemiştir.
a. Risk Yönetimi Yaklaşımı ve Risk Ağırlıklı Tutarlara İlişkin Genel Açıklamalar
a.1. Grubun risk yönetimi yaklaşımı
Grubun bir bütün olarak maruz kaldığı mali ve mali olmayan risklerin, bankacılığa özgü risk yönetimi ilkeleri ile birlikte; grup risk yönetimi bakış açısıyla analizi, izlenmesi ve raporlanması
gerekmektedir. Bu husus sadece bir yasal raporlama gereksinimi olmaktan öte, günümüzde kurumsal yönetim için bir endüstri standardı haline gelmiş durumdadır. Risk yönetimi
düzenlemeleri çerçevesinde örgütlenen ve kurum genelinde ortak bir risk kültürü oluşturulmasına hizmet eden risk yönetimi süreci; “kurumsal yönetim”i ön plana alan, riski üstlenen icracı
birimler ile dahili denetim ve gözetim birimlerinin birbirinden bağımsızlığının tesis edildiği, riskin uluslararası düzenlemelerle uyumlu bir şekilde tanımlandığı ve bu çerçevede ölçüm, analiz,
izleme, raporlama ve denetleme faaliyetlerinin yerine getirildiği bir yapıdadır.
Risk yönetimi süreci ve bu süreçte yer alan fonksiyonlar Yönetim Kurulu’nun öncelikli sorumlulukları arasındadır. Risk Komitesi, Grubun risk yönetimi strateji ve politikalarının hazırlanması,
Yönetim Kurulu’nun onayına sunulması ve uygulamaların izlenmesi amacıyla faaliyette bulunur. Sermaye yeterliliğinin değerlendirilmesi ve sonuçlarının planlama ve karar alma süreçlerinde
etkin kullanımının gözetilmesi, temel risklere ilişkin limitlerin tesisi ve izlenmesi, risk yönetiminin faaliyetleri (riskin belirlenmesi, tanımlanması, ölçülmesi, değerlendirilmesi ve yönetilmesi)
ile risk ölçüm yöntem ve sonuçlarının izlenmesi de Komitenin yetkisinde ve sorumluluğundadır. Komite, faaliyet sonuçlarını Denetim Komitesi aracılığıyla Yönetim Kurulu’na raporlar.
Ana Ortaklık Banka’nın Yönetim Kurulu’na bağlı olarak faaliyet gösteren Risk Yönetimi Bölümü; Aktif-Pasif Yönetimi Riski Birimi, Kredi Riski Birimi, Operasyonel Risk ve İştirak Riski Birimi ile
Validasyon Birimi olarak örgütlenmiştir.
Grubun risk yönetimi süreçleri, Risk Yönetimi Bölümü önerilerinin de dikkate alınması suretiyle Yönetim Kurulu tarafından oluşturularak yürürlüğe konulan ve icrai birimler tarafından
uygulanan yazılı standartları ihtiva eden risk politikaları çerçevesinde yürütülür. Uluslararası uygulamalara paralel olarak yürürlüğe girmiş bulunan bu politikalar, risk yönetimi fonksiyonunun
organizasyonunu ve kapsamını, risklerin ölçülme usullerini, risk yönetimi grubunun görev ve sorumluluklarını, risk limitlerinin saptanma usullerini, limit ihlallerinin giderilmesinde izlenecek
yolları, çeşitli olay ve durumlarda verilmesi zorunlu onay ve teyitleri içeren genel nitelikli standartlardır.
Sözü edilen risk politikalarında Grubun risk iştahı çerçevesi; risk kapasitesinin, risk iştahının, risk toleransının belirlendiği ve Grubun risk profili ile çerçevede yer alan göstergelere dair
limitlerin izlenmesi ile raporlanmasına ilişkin politika, süreç, kontrol ve sistemleri içeren yaklaşımının bütünü olarak tanımlanmaktadır. Mezkur unsurlar doğrultusunda oluşturulan ve
Yönetim Kurulunca onaylanarak yürürlüğe giren Grubun risk iştahı çerçevesi; iş planı, stratejik program ile sermaye ve ücretlendirme planlamalarıyla uyumlu bir şekilde, mümkün olduğu
ölçüde iş birimi bazında karşılaştırılabilir göstergeler içermektedir. Risk iştahı çerçevesindeki limitlere uyum durumu periyodik olarak izlenmekte ve göstergelere ilişkin gerçekleşmelerin
seyri aylık dönemler itibarıyla Risk Komitesi’ne ve Yönetim Kurulu’na raporlanmaktadır.
Grupta risk yönetimi bakış açısına sahip güçlü bir kurumsal kültürün tesis edilmesi amacıyla politikalar, süreçler, sistemler ve risk yönetimi sistemi ile birleşik etkin bir kontrol sistemi
mevcuttur. Grubun tüm çalışanlarının, faaliyetlere ilişkin olarak maruz kalınabilecek riskler nedeniyle Grubun zarara uğrama olasılığının giderilmesine ya da azaltılmasına yönelik kontroller
geliştirilmesini amaçlayan bir sorumluluk anlayışı içinde görevlerini yerine getirmeleri esastır. Risk eşiklerinin aşılmasında izlenecek prosedürlere ve risk tanımlarına risk politikalarında yer
verilir. Davranış kuralları, operasyonlar ile ilgili manueller, iş birimleri ve risk birimleri konu paylaşımlarına ilişkin prosedürler personele duyurulur.
Ana Ortaklık Banka’nın ulaştığı sonuçların ve bu sonuçlara ilişkin kapsamlı değerlendirme ve mukayeselerin risk yönetimi bakış açısıyla ele alındığı risk raporları, periyodik olarak Risk
Komitesi’ne ve Denetim Komitesi aracılığıyla Yönetim Kurulu’na sunulur. Mezkur raporlarda;
• sermaye yeterliliği standart oranı ile bu oranın bileşenlerinin seyri ve anılan unsurlara etki eden hususların değerlendirilmesi,
• Yönetim Kurulunca, risk iştahı çerçevesi ve ana risk türlerinin bileşenleri itibarıyla ihdas edilen limitlere uyum durumunun izlenmesi,
• kredi portföyünün işlem ve karşı taraf bazındaki değerlendirmelere ilaveten, bir bütün olarak vade, sektör, coğrafya, risk dereceleri, gecikmeler, takibe dönüşüm gibi parametreler
itibarıyla izlenmesi,
• aktif pasif yönetimi riskinin ölçülmesi, ölçüm sonuçlarının raporlanması,
• operasyonel risk kapsamında değerlendirilen tüm riskler ile Banka’da meydana gelen operasyonel risk nitelikli kayıp olayları ve risk göstergelerinin takip edilmesi,
• ölçüm sonuçlarının bütünlük ve güvenilirlikleri açısından teste tabi tutulması,
• oluşturulan muhtelif stres senaryoları tahtında risk göstergelerinin ulaşacağı seviyelerin irdelenmesi,
• çeşitli yoğunlaşma göstergelerinin ve söz konusu göstergelerin izlediği seyrin incelenmesi
şeklinde özetlenebilecek tespit ve kanaatlere yer verilir. Ayrıca konsolide risk politikaları kapsamında yer alan şirketlerin risklilik düzeyine yönelik analiz ve değerlendirmeler de söz konusu
raporlarda yer almaktadır.
“Bankaların İç Sistemleri ve İçsel Sermaye Yeterliliği Değerlendirme Süreci Hakkında Yönetmelik” ile “Bankaların Sermaye ve Likidite Planlamasında Kullanacakları Stres Testlerine
İlişkin Rehber” hükümleri çerçevesinde; Grubun maruz kaldığı risklerin bütününe yönelik olarak ve önemli risk türleri bazında stres testleri gerçekleştirilmektedir. Bütüncül stres testleri
kapsamında; Ana Ortaklık Banka’nın risk iştahını, sermaye planını, stratejik plan ve bütçesini, muhtelif risklere ilişkin acil ve beklenmedik durumlara dönük eylem planları ve gerekli
görülen diğer hususlar dikkate alınmaktadır. Söz konusu stres testlerinde, yasal raporlamalara baz teşkil eden yöntemler (kredi ve piyasa riski için standart yöntem, operasyonel risk için
temel gösterge yaklaşımı) kullanılırken; münferit risk türleri itibarıyla yapılan stres testlerinde ise Ana Ortaklık Banka’nın risk ölçümünde kullanılmakta olan en gelişmiş yaklaşımlardan
faydalanılmaktadır.
Stres testlerinde, gerek yasal çerçeve kapsamında yer alan birinci yapısal blok riskleri (kredi riski, piyasa riski ve operasyonel risk) gerekse yasal çerçeveden bağımsız olarak Grubun maruz
kaldığı tüm riskleri bütüncül bir perspektifle dikkate alınmaktadır. Sermaye yeterliliğinin; muhtelif senaryolar tahtında planlama ufku boyunca izleyeceği seyir belirlenirken, Grubun söz
konusu stres koşullarının gerçekleşmesi halinde ne gibi aksiyonlar alacağı ve sermaye gereksinimleri birbirinden farklı olan iş birimlerinin farklılaşan büyüme stratejilerinin sermaye yeterliliği
üzerindeki etkisi göz önünde bulundurularak bilançosunu nasıl şekillendireceği dikkate alınmaktadır.
241
İş Bankası
Faaliyet Raporu 2016
Sunuş
Faaliyetler
Kurumsal Yönetim
Finansal Bilgiler ve Risk Yönetimi