232 / 300
Finansal Bilgiler ve Risk Yönetimi
Türkiye İş Bankası A.Ş.
31.12.2016 Tarihli Konsolide Finansal Rapor
Ana Ortaklık Banka’nın piyasa riskine maruz varlık ve yükümlülükleri dışında kalan bilanço içi ve dışı faize duyarlı hesapları, Yönetim Kurulu tarafından aktif-pasif yönetimi riski politikası
çerçevesinde belirlenmiş bulunan yapısal faiz oranı riskinin özkaynağa oranı üzerindeki limitler ile izlenmekte ve kontrol edilmektedir. Ayrıca söz konusu riskin yönetilmesinde ortalama vade
açıklarının seyri ile tarihsel veriler ve beklentiler doğrultusunda oluşturulan senaryo analizlerinden de yararlanılmaktadır.
Faiz oranı duyarlılığı:
Bu bölümde Grubun gerek alım-satım hesapları gerekse bankacılık hesaplarında izlenen tüm varlık ve yükümlülüklerinin faiz oranlarındaki olası değişim karşısındaki duyarlılığı bütüncül bir
yaklaşımla analize konu edilmiştir. Söz konusu analiz yıl sonu itibarıyla gerçekleşen vade yapısı ve bakiyelerin tüm yıl boyunca aynı kaldığı varsayımı altında YP ve TP faiz oranlarında yaşanan
birer puanlık değişimlerin bir yıllık süre zarfında Grubun gelir hesapları ile özkaynaklarını nasıl etkilediğini göstermektedir.
Grubun faiz oranı duyarlılığının hesaplanması sırasında, piyasa değeri ile değerlenen aktif ve pasif kalemlerin kâr/zararı; faiz oranlarının değişmemesi halinde portföyün bir sene sonraki
muhtemel piyasa değeri ile faiz şoku sonrasında hesaplanan portföyün bir sene sonraki değeri arasındaki farka, ilgili portföyün faiz şoku sonrasında oluşan piyasa faiz oranlarından
yenilenmesi veya yeniden fiyatlanması nedeniyle 1 senelik süre zarfında ilave olarak elde edilecek/mahrum kalınacak faiz gelirinin eklenmesi/düşülmesi suretiyle belirlenmektedir.
Diğer taraftan, cari piyasa fiyatı ile değerlenmeyen varlık ve yükümlülüklere ilişkin kâr/zarar hesaplaması yapılırken sabit faizli varlık ve yükümlülüklerin vadelerinin sonunda, değişken faizli
varlık ve yükümlülüklerin ise yeniden fiyatlama dönemleri sonunda faiz şoku sonrasında oluşan piyasa faiz oranlarından yenileneceği varsayılmıştır.
Bu kapsamda, raporlama tarihinde TP ve YP faiz oranlarında 100 baz puan artma/azalma olması ve diğer tüm değişkenlerin sabit tutulması durumunda Grubun bir yıl sonraki kârında ve
özkaynağında meydana gelecek değişime aşağıda yer verilmiştir.
Faiz Oranındaki Değişim
(1)
Kâr/Zarar Üzerindeki Etki
(2)
Özkaynak Üzerindeki Etki
(3)
TP
YP
(4)
Cari Dönem
Önceki Dönem
Cari Dönem
Önceki Dönem
100 baz puan artış
100 baz puan artış
19.851
-79.893
-915.955
-881.043
100 baz puan azalış
100 baz puan azalış
129.039
133.312
1.011.978
971.396
(1)
Faiz oranlarındaki değişimin enflasyon beklentisine de yansıdığı varsayılarak hesaplanmıştır. Yukarıda belirtilen kâr/zarar ve özkaynak üzerindeki etkiler vergi etkisi düşülmeden önceki değerleri ile ifade
edilmiştir.
(2)
Kâr/Zarar üzerindeki etki önemli ölçüde Grubun sabit faizli yükümlülüklerinin ortalama vadesinin sabit faizli varlıklarının ortalama vadesinden kısa olmasından kaynaklanmaktadır.
(3)
Özkaynak üzerindeki etki Grubun Satılmaya Hazır Finansal Varlıklar kaleminde izlenmekte olan menkul kıymetlerinin gerçeğe uygun değerindeki değişimden kaynaklanmaktadır.
(4)
Her iki dönemde de Libor oranlarının düşük seviyelerde seyretmesi nedeniyle, bazı vade dilimlerinde YP faiz oranlarına uygulanan negatif yönlü şok belirtilen oranların altında kalmıştır.
a. Varlıkların, yükümlülüklerin ve nazım hesap kalemlerinin faize duyarlılığı
(Yeniden fiyatlandırmaya kalan süreler itibarıyla):
Cari Dönem Sonu
1 Aya Kadar
1-3 Ay
3-12 Ay
1-5 Yıl
5 Yıl ve Üzeri
Faizsiz
Toplam
Varlıklar
Nakit Değerler (Kasa, Efektif Deposu, Yoldaki
Paralar, Satın Alınan Çekler) ve TCMB
20.086.980
13.146.151
33.233.131
Bankalar
4.503.498
2.166.989
457.513
2.129.793
9.257.793
Gerçeğe Uygun Değer Farkı Kâr veya Zarara
Yansıtılan Finansal Varlıklar
818.550
767.794
983.541
354.021
104.463
407.375
3.435.744
Para Piyasalarından Alacaklar
403.876
62.962
466.838
Satılmaya Hazır Finansal Varlıklar
5.062.251
8.180.205
10.220.017
14.367.949
13.501.699
438.251
51.770.372
Verilen Krediler
(1)
53.992.089 29.236.664
52.031.335
72.135.438 20.668.238
217.455 228.281.219
Vadeye Kadar Elde Tutulacak Yatırımlar
3.105.471
721.700
2.274.883
164.227
491.477
6.757.758
Diğer Varlıklar
1.808.719
1.035.452
957.566
980.091
664.328
35.171.253
40.617.409
ToplamVarlıklar
89.781.434 42.171.766 66.924.855 88.001.726 35.430.205 51.510.278 373.820.264
Yükümlülükler
Bankalar Mevduatı
2.256.236
1.152.411
712.690
198.828
2.730.702
7.050.867
Diğer Mevduat
95.386.058 20.299.138
11.330.549
3.203.562
18.355
41.870.909 172.108.571
Para Piyasalarına Borçlar
23.287.746
518.211
1.129.751
38.295
24.974.003
Muhtelif Borçlar
1.013.671
1.734
1.652
5.488
21.371.356
22.393.901
İhraç Edilen Menkul Değerler
(2)
1.870.910
3.230.258
4.548.955
16.894.669
7.045.905
33.590.697
Diğer Mali Kuruluşlar. Sağl. Fonlar
8.076.458 22.934.411
14.766.201
2.649.579
3.739.430
52.166.079
Diğer Yükümlülükler
(3)
(4)
684.051
259.806
415.549
131.964
20.201
60.024.575
61.536.146
ToplamYükümlülükler
132.575.130 48.395.969 32.905.347 23.122.385 10.823.891 125.997.542 373.820.264
Bilançodaki Uzun Pozisyon
34.019.508 64.879.341
24.606.314
123.505.163
Bilançodaki Kısa Pozisyon
-42.793.696
-6.224.203
-74.487.264 -123.505.163
Nazım Hesaplardaki Uzun Pozisyon
2.614.590
3.967.546
6.582.136
Nazım Hesaplardaki Kısa Pozisyon
-380.116
-2.507.376
-2.737.265
-5.624.757
Toplam Pozisyon
-40.179.106 -2.256.657 33.639.392 62.371.965 21.869.049 -74.487.264
957.379
(1)
Faktoring alacakları dahil bakiyelerdir.
(2)
Bilançoda sermaye benzeri krediler altında sınıflanmış olan 4.930.016 TL tutarındaki ihraç edilen ikincil sermaye benzeri kredi niteliğini haiz tahvilleri de içermektedir.
(3)
Özkaynaklar toplamı faizsiz sütununda gösterilmiştir.
(4)
Müstakriz fonlar 1 aya kadar vade diliminde gösterilmiştir.
230
İş Bankası
Faaliyet Raporu 2016